Laqtiet

L-eqdem kalkulatur fid-dinja

alt
Aktar minn mitt sena mindu nstabu oġġetti xjentifiċi f’qiegħ il-baħar, l-esperti qed jittamaw li jirnexxilhom isibu aktar sigrieti. Dan permezz ta’ teknoloġija ferm aktar moderna fl-għadis.
 
Arkeologi Griegi u Amerikani qed iħufu madwar in-nawfraġju ta’ bastiment antik Ruman f’Antikythera, billi jilbsu l-Exosuit – libsa tal-għadis mill-aktar moderni – li tippermettilhom jinżlu aktar mid-doppju tal-fond li kienu jinżlu.
 
Fl-1900 l-għaddasa kienu sabu dak li ssejjaħ il-Mekkaniżmu t’Antikythera – makkinarju tas-seklu tnejn qabel Kristu, li jitqies bħala l-aktar kompjuter qadim tad-dinja. Is-sejba saret ’il barra mill-gżira Griega.
 
Dan kien mekkaniżmu avvanzat immens, użat mill-Griegi tal-qedem biex jistudjaw iċ-ċikli tas-sistema solari. Tant kien avvanzat dan l-arloġġ li kellhom jgħaddu 1,500 sena oħra biex fl-Ewropa ntlemaħ arloġġ ieħor sofistikat bħalu.
 

Tiħux qatgħa! Skultura miz-zkuk u l-weraq

altĦafna residenti barranin ikunu kuntenti jekk bħalissa jaqtgħu l-ħaxix li jikbrilhom fil-ġnien, jew mad-dawra tad-dar tagħhom. Issib ukoll lil min, bil-paċenzja kollha jifforma nanu mill-ħaxix li jkollu. 
 
Iżda newrologu ma għamilx bħalhom u ma qabilx mal-idea li jneħħi l-ħaxix kollu. Tant li qatta’ 20 sena sħaħ jiskultura għamliet fantastiċi mill-ħaxix ‘ħażin’ li jikbirlu. Waħda minn dawn l-iskulturi taz-zkuk u weraq tifforma r-ras ta’ katavru. U issa, li riesaq il-halloween, dak li jkun, ma jridx jibża!
 
In-newrologu hu Jeremy Gibb, li joqgħod f’Welwyn Garden City, li din is-sena skolpa r-ras li semmejna u par idejn ġganteski, telgħin jiggranfaw lejn is-saqaf tad-dar, f’tul ta’ 15-il pied. Ir-ras li għamel, tinsab fuq quddiem tad-dar tiegħu, biex min iżuru, flok ma jingħata merħba mill-fjuri, jsib lilha tilqgħu. Ir-residenti tat-triq spiss jieqfu jammiraw id-disinji, fil-ġenb tad-dar li tiswa 800,000, b’figuri oħra li wettaq, ta’ serje ta’ annimali id f’id.
 
Is-sengħa ta’ dawn id-disinji, tissejjaħ topiary u taf nienet sew matul is-seklu 18. Huma l-waħdiet li għadhom jagħrfuha u jħaddmuha. L-istess arti bdiet titħaddem mill-Eġizzjani, fis-sena 4,000 qabel Kristu, meta bdew jiżbru b’mod pulit l-arbuxelli u jagħmluhom forma ta’ kaxxi. Imbagħad ir-Rumani introduċew id-disinn fl-Ewropa wara li l-istess disinji ta’ kaxxi bdew isiru fid-djar kbar matul ir-renju tal-Imperatur Augustu fis-sena 100 qabel Kristu.
 
 

Żwieġ tal-itwal xbejba

altL-itwal xbejba tal-Brażil kellha tkun l-itwal għarusa tad-dinja wara li n-namrat  tagħha pproponielha ż-żwieġ.
 
Il-mudella Elisany da Cruz Silva, li hi twila sitt piedi u tmien pulzieri, kienet ilha toħroġ mal-għarus tagħha Francinaldo da Silva Carvalho, li hu twil ħames piedi u erba’ pulzieri, għal aktar minn tliet snin.
 
Minkejja d-differenza ta’ pied u erba’ pulzieri bejniethom, Francinaldo ma sab ebda problema biex inkina fuq sieq waħda f’xatt il-baħar u jitlobha ssir martu.
 
Il-koppja kienet ilha sena tgħix flimkien f’dar żgħira, fil-belt Brażiljana ta’ Salinopolis, u qed tispera li ma ddumx ma tisma’ l-ħsejjes ta’ saqajn żgħar iduru fid-dar.
 
altElisany tant tixtieq li jkollha tarbija, li qalet li jekk ma tinqabadx tqila malajr, lesta tadotta. Dan għalkemm għad għandha biss 18-il sena.
 
Iżda l-biża’ tagħha hu li jkunx jista’ jkollha tfal minħabba l-iġgantiżmu li beda jifforma fiha, wara li kibrilha tumur fil-glandola pitwitarja. Madankollu, il-koppja, xorta waħda qed tfittex li jkollha ħajja twila b’relazzjoni ta’ mħabba li nsibu fl-istejjer tas-sħarijiet.
 
Għall-bidu, il-ġenituri ta’ Elisany ma ridux jemmnu li riedet tiżżewweġ. Issa qed ilestu bis-sħiħ għal din il-festa ta’ binthom.
 
   

Kanuni tal-ilma għal kontra ċ-ċpar

alt
Iċ-ċpar u t-tinġis tal-arja qed joħolqu problemi ambjentali fiċ-Ċina.
 
Iżda belt fin-naħa ta’ fuq tal-pajjiż hi deċiża tiġġieled kontra l-arja maħmuġa, u biex tagħmel dan mhi tuża xejn għajr ilma tal-vit użat u mhux mormi.
 
Dan l-aħħar, residenti f’Lanzhou, il-kapitali tal-provinċja Chinas Gansu, sabu li żewġ sprayers ġganteski twaqqfu fil-Pjazza Dongfanghong, fejn qed jinbena stazzjon taħt l-art għall-ferrovija Metro Line 1.
 
Iż-żewġ sprayers long-range huma kapaċi jtajru l-ilma tal-vit biex jeqred it-trab u ċ-ċpar f’firxa ta’ 600 metru u naqqsu t-tinġis tal-arja.
 
Martyn Chipperfield, Professur tal-Kimika Atmosferika fl-Università ta’ Leeds, qal li bħal bosta bliet oħra Ċiniżi, Lanzhou għandha problema kbira ta’ ċpar. Permezz tal-kanuni li jisparaw l-ilma b’qawwa enormi, l-istess ilma jitla’ hu wkoll bħal ċpar fin, jaqbad mal-partikoli tat-tinġis, jagħmilhom ikbar milli jkunu u jaqgħu fid-dinja minħabba l-gravità.
 
It-tinġis fiċ-Ċina ġieli kien tant qawwi li l-ajruplani ma jkunux jistgħu jtiru, it-toroq jingħalqu u jintlaqat in-numru ta’ turisti li jkunu se jżuru l-pajjiż.
 
Issa jrid jinstab jekk dawn il-kanuni tal-ilma jistgħux iservu bħala soluzzjoni fit-tul fiċ-Ċina kollha.
 
 

Inċident stramb f’Roswell

alt
Dan l-aħħar, żewġt irġiel kienu fiċ-ċentru ta’ misteru mħabbel ftit lil hinn minn Roswell, fi New Mexico, wara li aktarx għebu mix-xena ta’ ħabta kerha b’karozza. Huma dehru seba’ sigħat wara f’għalqa tal-ħmir.
 
Iż-żewġt irġiel, li isimhom inżamm mistur, ammettew mal-pulizija li kienu qed jixorbu meta f’xi s-sagħtejn ta’ filgħodu kienu qegħdin ’il barra mill-belt sinonima mal-aljeni u l-UFOs.
 
Ħaddiema tal-Emerġenza u oħrajn tat-tifi tan-nar waslu fix-xena tal-ħabta iżda ma sabu lil ħadd fil-karozza. Seba’ sigħat wara, is-sewwieq ċempel 911 u qal lil min wieġbu li ma setax jiftakar fejn kien il-lejl ta’ qabel. Irrakkonta biss li xħin qamu hu u ħabibu sabu ruħhom f’għalqa bil-ħmir.
 
Roswell fi New Mexico bdiet tikseb fama internazzjonali fit-8 ta’ Lulju 1947, meta l-ġurnali lokali rrappurtaw li uffiċjali governattivi tal-belt kienu qabdu flying saucer. Iżda minn dak iż-żmien kollox waqa’ f’idejn il-militar.
 
Iżda t-twemmin fl-attività aljena fil-post wassal lill-Air Force biex tibda investigazzjoni wara kraxx li kien sar fl-1995. Huma kkonkludew li l-UFO kien parti minn balloon varat fl-atmosfera mill-gvern, bħala parti minn programm sigriet ta’ sorveljanza fuq l-Unjoni Sovjetika.
 
Madankollu kienu bosta dawk li rrifjutaw milli jaċċettaw l-ispjegazzjoni u allegaw li sar kumplott biex jaħbu l-eżistenza ta’ ħajja estraterrestrijali.
 
   

It-tattwaġġ – parti mill-wirt tal-umanità

alt
Dik li dari kienet dehra rari, li tara tattwaġġ fuq l-għaksa jew l-ispalla ta’ mara, illum qisha saret xi ħaġa marbuta mal-ħajja moderna. Iżda din il-kollezzjoni ta’ immaġini turi li t-tattwaġġ mhux xi fenomenu modern, kif forsi hawn min jaħseb. Waqt li t-tattwaġġi huma fenomenu relattivament riċenti fl-Ewropa u fl-Istati Uniti, l-arti tal-persuna ilha tifforma parti mill-kultura Polinesjana u sa nstabet fuq il-fdalijiet mummifikati ta’ saċerdoti u saċerdotessi tal-Eġizzjani tal-Qedem.
 
Issa l-istorja ta’ 5,000 sena ta’ tattwaġġi ħadet il-ħajja f’esibizzjoni li saret dan l-aħħar fil-Musée du Quai Branly, li turi l-evoluzzjoni tal-arti fuq il-ġisem tul is-sekli. Għalkemm it-tattwaġġi dehru għall-ewwel darba fuq l-iġsma tal-irġiel u n-nisa Neolitiċi, ma dehrux fil-kultura tal-Punent sas-seklu 19, u l-ewwel darba li dehret din il-ħerqa għalihom kienet fis-soċjetà għolja Vittorjana.
 
altFl-istess seklu t-tattwaġġ kien popolarizzat mill-esploraturi li marru lura fil-Gran Britannja, mimlijin ħrejjef fuq in-nisa msaħħrin u mimlijin tattwaġġi li raw tul il-vjaġġi tagħhom. Minħabba f’hekk, it-tattwaġġi bdew isiru xi ħaġa mitluba min-nisa tal-klassi l-għolja. Jingħad li tant kienet qawwija x-xewqa għal din l-arti tal-ġisem fi żmien il-perjodu Vittorjan li anki r-Reġina Vittorja jingħad li kellha waħda li turi tigra tal-Bengal tiġġieled ma’ python.
 
Fil-Punent it-tattwaġġi bdew jintużaw biex jimmarkaw lill-iskjavi u biex jistigmatizzaw lill-persuni li jkunu wettqu xi ħaġa ħażina, bħal fil-każ ta’ Colbert’s Code noir (il-kodiċi sewda) fi Franza, li kienet timmarka ġisem il-kriminali u l-prostituti. Għall-bidu din l-arti tat-tattwaġġi kienet ċensurata mill-Kristjaneżmu. Tinsab ipprojbita fil-Levitiku u fit-Testment il-Ġdid, u reġgħet kienet ripressa uffiċjalment fis-sena 787 mit-tieni Konċilju ta’ Niċea. Iżda baqgħet prattikata xorta waħda mill-pellegrini fiż-Żminijiet tan-Nofs u għadha pprattikata sal-lum mill-Kopti, l-Armeni u l-Kristjani tal-Art Imqaddsa.
 
altMadankollu, kollox tbiddel fis-snin 1700 meta t-tattwaġġi bdew jintwerew bħala ribelljoni u ħsieb liberu u kienu adottati mis-soċjetà Boemjana u mill-membri tal-Forzi Armati. B’mod partikolari, il-baħrin kellhom tattwaġġi fuqhom biex juru f’liema pajjiżi vvjaġġaw. Bdew ipinġu fekruna biex juru li qasmu l-Ekwatur, ankra li turi li qasmu l-Atlantiku u dragun biex jissimbolizzaw li vvjaġġaw lejn il-Lvant.
 
Sa tmiem is-seklu dsatax it-tattwaġġi bdew ikunu aċċettati sew mis-soċjetà, għalkemm uħud baqgħu marbutin mal-konnotazzjonijiet oriġinali tagħhom. Interessanti jingħad li fil-Britannja Vittorjana kienu jisirqu bil-forza u jittattwaġġjaw lin-nisa, li mbagħad kienu jkunu mġiegħla jaħdmu bħala attrazzjonijiet fiċ-ċirkli.
 
Illum il-ġurnata ħafna jsostnu li t-tattwaġġ hu parti mill-wirt komuni ta’ ħafna mill-umanità, u hu għalhekk li numru mdaqqas ta’ individwi qed jinjettaw il-linka f’ġisimhom.
 

Ixibħuħ ma’ xadina alla

altAdolexxent Indjan qed jitqies bħala alla u jkun adurat minħabba li għandu denb ta’ seba’ pulzieri. Arshid Ali Khan, ta’ 13-il sena, sar meqjus bħala simbolu divin fl-istat tal-Punjab.
 
In-nies tal-lokal jagħrfuh bħala r-riinkarnazzjoni tal-alla xadina Ħindu, Ħanuman, u jirreferu għalih bħala Balaji. Madankollu, minħabba denbu, Arshid qed ikollu juża siġġu tar-roti u qed jaħsibha li jkollu d-denb li għandu, imneħħi.
 
Hu qal: “Dan id-denb tahuli Alla. Qed inkun adurat għax nitlob lil alla u x-xewqat tan-nies qed iseħħu. Bih, la nħossni superjuri u lanqas inferjuri.”
   

Page 1 of 18

Laqtiet

Follow Us

Newsflash: