Laqtiet

It-tattwaġġ – parti mill-wirt tal-umanità

alt
Dik li dari kienet dehra rari, li tara tattwaġġ fuq l-għaksa jew l-ispalla ta’ mara, illum qisha saret xi ħaġa marbuta mal-ħajja moderna. Iżda din il-kollezzjoni ta’ immaġini turi li t-tattwaġġ mhux xi fenomenu modern, kif forsi hawn min jaħseb. Waqt li t-tattwaġġi huma fenomenu relattivament riċenti fl-Ewropa u fl-Istati Uniti, l-arti tal-persuna ilha tifforma parti mill-kultura Polinesjana u sa nstabet fuq il-fdalijiet mummifikati ta’ saċerdoti u saċerdotessi tal-Eġizzjani tal-Qedem.
 
Issa l-istorja ta’ 5,000 sena ta’ tattwaġġi ħadet il-ħajja f’esibizzjoni li saret dan l-aħħar fil-Musée du Quai Branly, li turi l-evoluzzjoni tal-arti fuq il-ġisem tul is-sekli. Għalkemm it-tattwaġġi dehru għall-ewwel darba fuq l-iġsma tal-irġiel u n-nisa Neolitiċi, ma dehrux fil-kultura tal-Punent sas-seklu 19, u l-ewwel darba li dehret din il-ħerqa għalihom kienet fis-soċjetà għolja Vittorjana.
 
altFl-istess seklu t-tattwaġġ kien popolarizzat mill-esploraturi li marru lura fil-Gran Britannja, mimlijin ħrejjef fuq in-nisa msaħħrin u mimlijin tattwaġġi li raw tul il-vjaġġi tagħhom. Minħabba f’hekk, it-tattwaġġi bdew isiru xi ħaġa mitluba min-nisa tal-klassi l-għolja. Jingħad li tant kienet qawwija x-xewqa għal din l-arti tal-ġisem fi żmien il-perjodu Vittorjan li anki r-Reġina Vittorja jingħad li kellha waħda li turi tigra tal-Bengal tiġġieled ma’ python.
 
Fil-Punent it-tattwaġġi bdew jintużaw biex jimmarkaw lill-iskjavi u biex jistigmatizzaw lill-persuni li jkunu wettqu xi ħaġa ħażina, bħal fil-każ ta’ Colbert’s Code noir (il-kodiċi sewda) fi Franza, li kienet timmarka ġisem il-kriminali u l-prostituti. Għall-bidu din l-arti tat-tattwaġġi kienet ċensurata mill-Kristjaneżmu. Tinsab ipprojbita fil-Levitiku u fit-Testment il-Ġdid, u reġgħet kienet ripressa uffiċjalment fis-sena 787 mit-tieni Konċilju ta’ Niċea. Iżda baqgħet prattikata xorta waħda mill-pellegrini fiż-Żminijiet tan-Nofs u għadha pprattikata sal-lum mill-Kopti, l-Armeni u l-Kristjani tal-Art Imqaddsa.
 
altMadankollu, kollox tbiddel fis-snin 1700 meta t-tattwaġġi bdew jintwerew bħala ribelljoni u ħsieb liberu u kienu adottati mis-soċjetà Boemjana u mill-membri tal-Forzi Armati. B’mod partikolari, il-baħrin kellhom tattwaġġi fuqhom biex juru f’liema pajjiżi vvjaġġaw. Bdew ipinġu fekruna biex juru li qasmu l-Ekwatur, ankra li turi li qasmu l-Atlantiku u dragun biex jissimbolizzaw li vvjaġġaw lejn il-Lvant.
 
Sa tmiem is-seklu dsatax it-tattwaġġi bdew ikunu aċċettati sew mis-soċjetà, għalkemm uħud baqgħu marbutin mal-konnotazzjonijiet oriġinali tagħhom. Interessanti jingħad li fil-Britannja Vittorjana kienu jisirqu bil-forza u jittattwaġġjaw lin-nisa, li mbagħad kienu jkunu mġiegħla jaħdmu bħala attrazzjonijiet fiċ-ċirkli.
 
Illum il-ġurnata ħafna jsostnu li t-tattwaġġ hu parti mill-wirt komuni ta’ ħafna mill-umanità, u hu għalhekk li numru mdaqqas ta’ individwi qed jinjettaw il-linka f’ġisimhom.
 

Ixibħuħ ma’ xadina alla

altAdolexxent Indjan qed jitqies bħala alla u jkun adurat minħabba li għandu denb ta’ seba’ pulzieri. Arshid Ali Khan, ta’ 13-il sena, sar meqjus bħala simbolu divin fl-istat tal-Punjab.
 
In-nies tal-lokal jagħrfuh bħala r-riinkarnazzjoni tal-alla xadina Ħindu, Ħanuman, u jirreferu għalih bħala Balaji. Madankollu, minħabba denbu, Arshid qed ikollu juża siġġu tar-roti u qed jaħsibha li jkollu d-denb li għandu, imneħħi.
 
Hu qal: “Dan id-denb tahuli Alla. Qed inkun adurat għax nitlob lil alla u x-xewqat tan-nies qed iseħħu. Bih, la nħossni superjuri u lanqas inferjuri.”
 

Is-Sorijiet tal-Madalena

altXi żmien ilu, id-Dar Pubblikatriċi BDL, ħarġet fis-suq il-ktieb ta’ Christine Muscat jismu Magdalene Nuns and Penitent Prostitutes Valletta li kellhom il-kunvent tagħhom fil-Belt Valletta. L-iskop ta’ dawn is-sorijiet kien li jrabbu bniet żgħar biex ’il quddiem jikkorteġġjaw lill-kavallieri. Hu ktieb li joffri studju profond ta’ dak li ġara f’pajjiżna fis-snin tal-Ordni.
 
Madankollu, dan l-aħħar, l-istess sorijiet issemmew fl-Irlanda, wara li l-Gvern tal-pajjiż talab apoloġija lill-10,000 ‘skjavi’ tas-Sorijiet tal-Maddalena, li qafluhom u ibbrutalizzawhom bejn l-1922 u l-1996. Fuq perijodu ta’ 70 sena, hu stmat li madwar 10,000 tifla ntbagħtu fil-laundries tal-Maddalena biex jagħmlu xogħol manwali iebes taħt is-superviżjoni tas-sorijiet Kattoliċi.
 
altUħud intbagħtu hemm għax kienu t-tfal ta’ nisa mhux miżżewġa, waqt li oħrajn intbagħtu fuq akkużi ċkejknin, fosthom għax ma kinux ħallsu l-biljett tal-ferrovija. Inkredibbilment, l-aħħar mill-għaxar laundries li kienu jaħslu l-ħwejjeġ u l-lożor tal-lukandi ewlenin, tal-forzi armati Irlandiżi u tad-ditta tal-birra Guininess, baqgħet taħdem sal-1996. Bħala laundries, bdew jiffunzjonaw fl-1922. L-apoloġija statali waslet tmintax-il xahar wara li saret inkjesta mmexxija mis-Senatur Martin McAleese, li sab li waħda minn kull erba’ nisa, ntbagħtu fil-laundries mill-Istat.
   

Skerzi fid-dinja annimaleska

altSkerz, nofs kelb u nofs qażquż, li twieldet b’numru ta’ fatturi ħżiena għal saħħitha, sabet kenn f’dar f'Alabama.
 
Sidtha, Kim Dillenbeck adottat lil din l-annimal li ngħatat l-isem ta’ Pig waqt vjaġġ li għamlet f’Atlanta biex iżżur lil oħtha.
 
Tirrakkonta li fi żmien il-Milied, marret ma’ oħtha għand xi ħbieb biex jieħdu kolazzjon u xi ħadd semma l-istorja ta’ Pig. Ilkoll marru fid-dar ta’ din l-persuna biex jarawha. 
 

Nostalġija bi prezz esaġerat!

altAra tabilħaqq li kollox idur dawra tond! Tiftakruha l-iscooter Maltija bir-roti tal-ball races, u kemm, ta’ tfal, konna niġru bihom fit-toroq? Mela dik l-invenzjoni reġgħet ħadet is-sura u tispera li tikseb popolarità. Iżda kontra l-iscooter tagħna, li ma kinitx tiswa flus, din l-invenzjoni ġdida mistennija li tiġi tiswa €1,257.50ċ.
 
Hu maħsub li minn tfal, sa eżekuttivi tan-negozju aktarx jibdew iħaddmu dan it-tip ta’ sewqan biex jaslu malajr fl-uffiċċji fl-ibliet. U dan għax disinn ġdid ta’ scooters jippermettilhom ikunu tant żgħar, li jingħalqu fil-qies ta’ karta A4.
   

Rekord fl-età ta’ 104

altNannu li qatta’ ħajtu ‘jagħmel li jrid u jixtieq’, kiser rekord Ewropew wara li temm ġirja ta’ 100 metru f’ħin ta’ 32.79 sekonda. Dan għamlu fl-età venerabbli ta’ 104. Stanislaw Kowalski, li twieled fl-1910, sar l-ixjeħ persuna fl-Ewropa li ġera tellieqa ta’ 100 metru. Permezz t’hekk kiser ir-rekord li kien stabbilixxa qablu, raġel ieħor ta’ 96 sena.
 
Stanislaw, minn Swidnica, il-Polonja, temm it-tellieqa ta’ dawk li għalqu mitt sena. Hu kien liebes flokk isfar, bin-numru 104 fuqu. Minkejja li qatt ma kiseb taħriġ professjonali, kiser ir-rekord ta’ qablu b’34 sekonda. Hu jsostni li baqa’ b’saħħtu għax minn dejjem għamel li ried u qatt ma mar għand it-tobba.
 

Sejba u aktar għarfien fuq il-Wari

altArkeologi fl-Amerika t’Isfel, dan l-aħħar sabu qabar mhux mimsus li jagħti dawl fuq iċ-ċivilizzazzjoni qadima u misterjuża tal-Wari. Dan wara li kixfu l-iġsma mummifikati  ta’ tliet irġejjen, qrib teżori tad-deheb u sagrifiċċji makabri umani.
 
It-tempju tal-mejtin, li għandu 1,200 sena, nstab fis-sit El Castillo de Huarmey, erba’ sigħat bogħod bil-karozza fin-naħa ta’ fuq tal-kapitali Peruvjana, Lima.
 
altDan il-qabar jagħti minjiera ta’ informazzjoni fuq l-imperu enigmatiku tal-Wari, li ħakmu ’l-Andes ħafna qabel is-suċċessuri magħrufin tagħhom, magħrufin bħala l-Incas.
 
Milosz Giersz, arkeologu ewlieni fit-tim Pollakk-Peruvjan qal li: “għall-ewwel darba fl-istorja tal-arkeoloġija fil-Peru’, sibna qabar imperjali, li jmur lura għall-imperu u l-kultura tal-Wari.”
   

Page 1 of 17

Laqtiet

Follow Us

Newsflash: