Iċċelebrajna

Iltaqgħu f’Tal-Pietà waqt ‘Luna Park’

altminn Charles B. Spiteri

Victor Zammit u Tessie nee Bartolo għalqu 55 sena miżżewġin. Iltaqgħu f’Tal-Pjetà, fejn kienet intramat Luna Park fl-1950. Victor kien niżel mir-Rabat ma’ ħabib tiegħu u lemaħ lil Tessie ma’ oħtha u ħuhom iż-żgħir, li llum jinsab l-Awstralja. Tkellmu kemxejn, iżda dik it-taħdita kebbsitilhom in-nar tal-imħabba f’qalbhom. Kienet l-ewwel laqgħa li mhux biss wasslithom għaż-żwieġ, iżda li kif xtaqu, iqattgħu l-kumplament ta’ ħajjithom flimkien.

Victor hu l-kbir minn tliet aħwa, żewġ subien u tifla, waqt li Tessie hi l-ħames waħda minn tmint itfal. Proprjament, Victor twieled l-Isla iżda minħabba l-Aħħar Gwerra Dinjija, il-familja tiegħu telgħet refuġjata r-Rabat u baqgħet tgħix hemm. Tessie, kienet mill-Ħamrun. Minn dak l-ewwel jum li raw lil xulxin, ftehmu li jkomplu jiltaqgħu. U hekk għamlu. Victor u Tessie jiftakru li f’dawk il-ġranet li kienu ltaqgħu kienet ġiet inawgurata l-Birrerija ta’ Farsons fl-Imrieħel u kienet miftuħa għal xi jiem għall-pubbliku. L-appuntament ta’ bejniethom li kien imiss, kien li jiltaqgħu hemm. 

 

L-aħħar gwerra tkebbes l-imħabba f’qalb żagħżugħ mużewmin

altminn Charles B. Spiteri

Toninu Falzon mill-Birgu, li fi ċkunitu l-familja tiegħu marret tgħix il-Marsa, kien tifel li jattendi l-Museum b’mod regolari, iżda meta faqqgħet l-aħħar gwerra, inġabar bil-lieva u serva bħala suldat. Tul l-erba’ snin ta’ tħarbit ħadd ma kien jaf x’sar mill-għaqda tad-duttrina, għax il-laqgħat waqfu. Kien f’dan l-istess żmien li Toninu beda jinġibed lejn is-Sagrament taż-żwieġ. Meta ntemmet il-gwerra tkellem fuq hekk ma’ ommu u staqsieha kinitx taf b’xi xbejba għaż-żwieġ.

Mingħajr titubar, ommu Katy nee Forte, semmietlu lil Lucy, bint Tereża, li kienu bil-ħanut maġenbhom. Qaltlu li kienet tifla bieżla u li kienet temmen li hi addattata għalih. Mhux hekk biss, talli Katie għarrfet hi stess lil żewġha Ġużeppi bil-ħsieb ta’ binhom.

altGħalhekk, Toninu nqeda biż-żewġ ħutu bniet, Tereża u Mary li spiss kienu joħorġu ma’ Lucy, biex iwasslulu l-istedina għall-imħabba.

Min-naħa tagħha, Lucy, bint Francesco, neguzjant u Tereża, qaltli li hi kienet l-unika tifla fil-familja. Għandha żewġ ħutha oħra, wieħed akbar u l-ieħor iżgħar minnha. Minħabba f’hekk kienet il-mimmi tal-ġenituri tagħha.

 

Jiltaqgħu kawża tal-evakwazzjoni fi żmien il-gwerra

altminn Charles B. Spiteri

Il-koppja Saver u Olga Camilleri minn Ħ’Attard jistgħu jgħidu li l-aħħar gwerra dinjija kienet katalista biex laqqgħethom flimkien, iżżewġu u ilhom flimkien għal 69 sena.

Olga, flimkien mal-ġenituri u ħutha – li kienu 13, kienu joqogħdu Tas-Sliema, iżda fi żmien il-gwerra spiċċaw evakwaw ruħhom u sabu refuġju Ħ’Attard, f’dar – quddiem il-Villa ta’ Strickland - li serviethom ukoll bħala xelter. Imbagħad, ommha kellmet lill-Kappillan Balzan, li kien minn Tas-Sliema, u tahom joqogħdu fil-kappella u s-Sagristija tal-Museum ta’ Ħ’Attard. Kien hemm numru ta’ familji, li ħadu kamra kull wieħed.

Wara krew mezzanin fit-triq tar-Rabat, li kellha xelter ukoll. Damu fiha xi sitt xhur, għax twaqqgħet fl-attakki tal-għadu. Minħabba f’hekk allokawhom fil-knisja tas-Salvatur, li kienet faċċata tad-dar fejn kienu. Wara xi tmint ijiem, il-knisja wkoll twaqqgħet mill-bombi tal-għadu u hi, ħutha u l-familja spiċċaw mirdumin taħt l-art, għax ix-xelter tal-knisja kellu bokka waħda, li ġiet imblukkata. Madankollu ħadd ma weġġa’ bil-goff, u ġew salvati mill-ħaddiema tas-salvataġġ.

   

Imħabba bla namur u b’laqgħat fil-British Institute

altminn Charles B. Spiteri

Pawlu u Maria huma t-tnejn Għawdxin, għalkemm ilhom madwar 56 sena jgħixu Malta. Huma wkoll, bħal numru kbir ta’ Maltin ta’ snin oħra jagħtu xhieda ta’ mħabbithom li diġà daħlet fil-66 sena tagħhom. Kif jirrakkuntaw, l-imħabba tagħhom ma kinitx ward u żahar biss, iżda kellhom ukoll il-morr ta’ dak kollu li jħabbat ma’ wiċċ il-bniedem. Madankollu, l-imħabba tagħhom rebħet kull ostaklu u jemmnu f’dak li kien jgħid San Ġorġ Preca, li l-veru għani hu dak li ma jixtieq xejn.

Kien ix-xahar ta’ Lulju u kienu għadhom kif temmew l-eżamijiet tal-iskejjel. Marija kienet f’Form II tas-Central School. Jiftakru ż-żmien meta minn Malta kien jitla’ s-Sur Cauchi, li kien Inspector. Dan kien jagħti xi lectures fil-British Institute ta’ Għawdex, u bl-iskuża tagħhom kienu jiltaqgħu ftit.

Maria kellha dawk l-14-il sena u Pawlu kien ftit akbar minnha. Ta’ 17-il sena, Pawlu kien diġà laħaq għalliem. Kien mar sena l-Kulleġġ St. Michael’s, għax kien hemm kors u aċċettawh. Kien jgħallem klassijiet ta’ filgħodu u ta’ filgħaxija, għax l-istudenti kienu jagħżlu liema klassi jmorru. Għal tliet snin kien jgħallem fl-iskola Sta Ubaldeska, f’Raħal Ġdid. Kien joqgħod Malta l-ġimgħa kollha u nhar ta’ Ġimgħa wara nofsinhar imur Għawdex.

 

Żwieġ bil-ħotba li rnexxa fil-milja tiegħu

altminn Charles B. Spiteri

Ma kinux għadhom iż-żminijiet fejn ġuvni jixħet għajnejh fuq xbejba, isegwiha minn ġimgħa għal ġimgħa, jew minn jum għall-ieħor, jara f’liema bar tidħol u joffrilha drink biex jipprova jaqbad magħha, kif isir illum. Kienu għadhom is-snin erbgħin. Il-ħruġ għall-ġuvintur kien għadu limitat u għax-xebbiet ferm u ferm aktar. Iżda meta ġuvni kien jitfa’ għajnejh fuq xbejba, kien jipprova jsib ħabib u jinqeda bih biex iwassal il-messaġġ tiegħu.

Fil-każ tal-koppja intervistata għal-lum – Pawlu u Carmela Ciappara mir-Rabat – l-imħabba tagħhom taf il-ħidma ta’ Ġużi Galea magħruf bħala l-Windsor mill-Imtaħleb, li kien ħuttab.

Pawlu hu r-raba’ wild minn ħdax ta’ Pawlu u Pawla, waqt li Carmela hi l-unika tarbija li baqgħet ħajja fiż-żwieġ ta’ Pawlu u Giovanna.

   

Page 1 of 6

Follow Us

Newsflash: